Ο πόλεμος που μαίνεται ανάμεσα στο Ιράν και τις Ηνωμένες Πολιτείες δεν μπορεί να ιδωθεί ως ένα μεμονωμένο γεγονός. Εντάσσεται σε μια μακρά ιστορία εντάσεων, κυρώσεων, στρατηγικών πιέσεων και έμμεσων συγκρούσεων στη Μέση Ανατολή. Πρόκειται για μια αντιπαράθεση που ξεπερνά τη στρατιωτική διάσταση και αγγίζει βαθύτερα γεωπολιτικά, ενεργειακά και ιδεολογικά συμφέροντα.

Το Ιράν επιδιώκει να διατηρήσει και να ενισχύσει την επιρροή του στην περιοχή, ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες επιχειρούν να περιορίσουν αυτή την επιρροή, προστατεύοντας παράλληλα συμμάχους και στρατηγικά συμφέροντα. Ωστόσο, πίσω από τις αναλύσεις ισχύος, τους γεωστρατηγικούς σχεδιασμούς και τις διπλωματικές δηλώσεις, υπάρχει μια αλήθεια που δεν πρέπει να αγνοείται, χάνονται ανθρώπινες ζωές  και χάνονται άδικα.

Οι άμεσες συνέπειες της σύγκρουσης είναι η αυξημένη ένταση, ο κίνδυνος ευρύτερης ανάφλεξης και η οικονομική αστάθεια, ιδιαίτερα στον τομέα της ενέργειας. Παράλληλα, η ψυχολογική ανασφάλεια διαχέεται στους λαούς της περιοχής αλλά και διεθνώς. Κάθε κλιμάκωση μέσω «αντιποίνων» διευρύνει το μέτωπο και αυξάνει τον κίνδυνο εμπλοκής περισσότερων χωρών.

Τα κρίσιμα ερωτήματα παραμένουν: Υπάρχει πραγματική στρατηγική εξόδου ή οδηγούμαστε σε έναν φαύλο κύκλο αντιδράσεων; Μπορεί η διπλωματία να επανέλθει πριν η σύγκρουση παγιωθεί; Πόσο αντέχουν οι κοινωνίες την οικονομική και ψυχολογική πίεση;

Η ιστορία δείχνει ότι οι στρατιωτικές συγκρούσεις σπάνια προσφέρουν οριστικές λύσεις σε σύνθετα γεωπολιτικά προβλήματα. Αντίθετα, συχνά δημιουργούν νέα ρήγματα. Η βιώσιμη σταθερότητα απαιτεί διάλογο, πολυμερή προσέγγιση και πολιτική βούληση για αποκλιμάκωση.

Ο μεγαλύτερος κίνδυνος δεν είναι μόνο η ίδια η σύγκρουση, αλλά η κανονικοποίησή της ως «αναπόφευκτης». Γιατί όταν ο πόλεμος θεωρείται δεδομένος, τότε η ανθρώπινη ζωή παύει να αποτελεί προτεραιότητα  και εκεί ακριβώς κρίνεται το μέλλον.

Το μέλλον δεν ανήκει στους πυραύλους, αλλά σε όσους τολμούν να μιλήσουν, να ακούσουν και να δώσουν προτεραιότητα στη ζωή αντί στην ισχύ. Η αξία της ανθρώπινης ύπαρξης, της ευημερίας και της ποιότητας ζωής πρέπει να μπαίνει πάνω από κάθε επιδίωξη ισχύος, εξουσίας ή υλικών αγαθών. Η προστασία της ζωής αποτελεί την υπέρτατη προτεραιότητα. Η λύση δεν είναι απλώς να αποφύγουμε τη σύγκρουση είναι να χτίσουμε διαύλους επικοινωνίας, να δώσουμε χώρο στη διπλωματία και να αναγνωρίσουμε ότι η ανθρώπινη ζωή είναι η μόνη αληθινή νίκη. Εκεί κρίνεται η πραγματική δύναμη.  

«Η λύση δεν είναι απλώς να αποφύγουμε τη σύγκρουση είναι να χτίσουμε γέφυρες που δεν καίγονται.»  

«Η κανονικοποίηση της βίας είναι η πιο ύπουλη ήττα μιας κοινωνίας.» 

Λίλα Κακαλέτρη 

Φιλόλογος με πιστοποιητικό στην Δικαστική Ψυχολογία